Op deze pagina vindt u een overzicht van de mogelijke procedures bij de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Van het indienen van een eerste verzoekschrift tot het arrest: stap voor stap wordt het verloop van een zaak toegelicht. U vindt er ook links naar een meer gedetailleerde uitleg.
Daarnaast stelt de afdeling Bestuursrechtspraak u een 'vademecum' ter beschikking. Daarin vindt u praktische informatie over het instellen van een beroep en het verloop van de procedure. Het vademecum is echter niet bedoeld als vervanging van het advies dat een advocaat u kan geven.
Vademecum van de afdeling bestuursrechtspraak (opent in een nieuw venster)Voor de Raad van State kunnen verschillende soorten beroepen worden ingesteld. Het is essentieel om eerst vast te stellen welk soort beroep u precies wilt instellen, omdat voor elk type van vordering eigen wettelijke regels gelden.
Het beroep wegens machtsoverschrijding laat u toe de wettigheid van een beslissing van een administratieve overheid aan te vechten, en die beslissing te doen vernietigen. Afhankelijk van de dringendheid van de zaak bestaan er procedures om de uitvoering van die beslissing voorlopig te stoppen of om andere tijdelijke maatregelen te vragen.
Door een beroep tot vernietiging of annulatie van een bestuursbeslissing in te stellen, beoogt de verzoekende partij deze beslissing uit de rechtsorde te doen verwijderen, dat wil zeggen dat de gevolgen van die beslissing zowel voor het verleden als voor de toekomst ongedaan worden gemaakt. Er wordt naar gestreefd een dergelijke zaak in ongeveer 18 maanden af te handelen.
In geval van dringende situaties waarin de uitvoering van een beslissing ernstige nadelen kan veroorzaken, kunnen naast het annulatieberoep twee aanvullende verzoeken worden ingediend.
De gevolgen van de bestreden beslissing worden voor de toekomst tijdelijk stopgezet, tot de Raad van State zich uitspreekt over het vernietigingsberoep.
De Raad van State kan nog andere maatregelen nemen die nodig zijn om de belangen te beschermen van de partijen of van personen die bij de beslechting van de zaak betrokken zijn.
Voor de behandeling van dergelijke verzoeken bestaan er twee procedures. Welke procedure wordt gekozen, hangt af van de termijn waarbinnen het arrest moet worden uitgesproken om ernstige nadelen te kunnen voorkomen of beperken.
Voor dringende zaken waarin de zaak verplicht binnen maximaal zestig dagen op zitting moet worden gepland (behalve tijdens gerechtelijke vakanties).
Voor de meest dringende zaken, waarin de zaak verplicht binnen maximaal vijftien dagen op zitting moet worden gepland.
Als na de vernietiging van een beslissing nog schade blijft bestaan, of als die vernietiging impliceert dat de overheid een nieuwe beslissing moet nemen of net niets mag doen, bestaan er verschillende bijkomende procedures.
Vergoeding van de schade die het gevolg is van de onwettigheid van de beslissing waarvan de vernietiging wordt gevraagd.
Bevel aan de overheid om binnen een bepaalde termijn een beslissing te nemen of net niets te doen, eventueel op straffe van een dwangsom.
Sommige administratieve beslissingen vallen onder de bevoegdheid van andere administratieve rechtscolleges. De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State controleert hun uitspraken in het kader van een cassatieberoep.
Wanneer een beslissing van een administratief rechtscollege wordt vernietigd, wordt de zaak terugverwezen zodat dat rechtscollege opnieuw recht kan doen.
In een beperkt aantal gevallen kent de wet aan de Raad van State een bevoegdheid van volle rechtsmacht toe. De Raad van State neemt dan zelf de definitieve beslissing in de zaak.
Wanneer er geen bevoegd rechtscollege bestaat, kan de afdeling Bestuursrechtspraak naar billijkheid een schadevergoeding toekennen voor een uitzonderlijke, morele of materiële schade die werd veroorzaakt door een administratieve overheid.
Wanneer er geen ander bevoegd rechtscollege bestaat, kan de afdeling Bestuursrechtspraak naar billijkheid een schadevergoeding toekennen voor een uitzonderlijke, morele of materiële schade die werd veroorzaakt door een administratieve overheid.