Gebouwen
De Raad van State is ondergebracht in vijf gebouwen tussen de Wetenschapsstraat, de Jacques de Lalaingstraat en de Aarlenstraat, in de Leopoldswijk. Die wijk is vandaag een kantooromgeving (Europese instellingen, overheidsgebouwen, …), maar was in de 19de eeuw vooral een residentiële buurt voor de aristocratie.
Het officiële adres is Wetenschapsstraat 33, 1040 Brussel. Dit voormalige herenhuis, het “Paleis van de Markies van Assche”, is sinds 1948 de zetel van de Raad van State. De eerste eigenaar was Théodore-Charles-Antoine, graaf Vandernoot en markies van Assche, een van de rijkste Belgen van de 19de eeuw. Het gebouw werd tussen 1858 en 1860 ontworpen door architect Alphonse Balat, die ook instond voor de heropbouw van het Koninklijk Paleis in Brussel en de serres van Laken. Het was destijds het grootste gebouw van de wijk, met een voorgevel die sterk doet denken aan het Palazzo Farnese in Rome.
Tussen 1901 en 1909 woonden leden van de koninklijke familie in het Paleis van Assche: prins Albert en prinses Elisabeth, het latere koningspaar. Hier werden koning Leopold III en regent Karel geboren. In de erehal herinnert een gedenkplaat daaraan. In de jaren 1930 deed het gebouw dienst als residentie van de ambassadeurs van de Verenigde Staten.
In de erehal en op de eerste verdieping is de oorspronkelijke decoratie in neo-Lodewijk XIV-stijl bewaard gebleven. Opvallende ruimtes zijn onder meer de toenmalige salons, met plafondschilderingen uit 1862 van de Franse schilder Charles Chaplin en grote kristallen luchters. Ook de voormalige balzaal, die lange tijd als enige zaal van de algemene vergaderingen van de Raad van State diende, springt in het oog: de ruimte heeft een kristallen luchter, een plaats voor een kamerorkest (balustrade) en twee moderne wandtapijten van manufactuur De Wit in Mechelen, met als thema de Waalse en de Vlaamse provincies, hun geschiedenis en hun legenden. Verder is er de oude bibliotheek, oorspronkelijk de bibliotheek van prins Albert, in neo-Vlaamse renaissancestijl. Het Paleis van Assche is als historisch monument beschermd.
Sinds 1995 beschikt de Raad van State ook over “Huis Loewenstein” in de Wetenschapsstraat 35. Dit herenhuis werd in 1919–1920 door de Franse architect Sigwalt gebouwd voor financier A. Loewenstein, in de beaux-arts-stijl die begin 20ste eeuw populair was in Parijs (zie bijvoorbeeld het Hôtel Lutetia aan de Boulevard Raspail). Het gebouw was lange tijd de zetel van de Nederlandse ambassade. Vandaag vinden de zittingen van de afdeling Bestuursrechtspraak er plaats in verschillende grote salons, de eetkamer en de plechtige zaal, die rijkelijk zijn ingericht met houtwerk in neo-18de-eeuwse stijl.
In het begin van de 20ste eeuw was A. Loewenstein een belangrijke financier met belangen in de industrie van synthetische textielvezels (onder meer Fabelta in Tubeke). Hij was ook betrokken bij een poging om de meerderheid van de aandelen van de Bank van Brussel te verwerven, wat uiteindelijk niet lukte. Als liefhebber van renpaarden liet hij op de binnenplaats van het gebouw paardenstallen bouwen. In juli 1928 kwam hij onder mysterieuze omstandigheden om het leven toen hij, aan boord van zijn privévliegtuig (een Fokker FVII), terugkeerde van een financiële conferentie in Londen.
De Raad van State maakt niet alleen gebruik van deze twee historische gebouwen, maar ook van enkele moderne gebouwen. Zo bevindt zich sinds 1996 achteraan, in het gebouw Aarlenstraat 94–102, de nieuwe zaal van de algemene vergaderingen. Daar vinden onder meer de plechtige zittingen plaats (zoals de eedaflegging en installatie van magistraten en assessoren), alsook de algemene vergaderingen van de twee afdelingen van de Raad van State.
